Yapı denetim sistemi değişmeli

Zaman'ın deprem dosyası için tespit ve çözüm önerilerini sıralayan uzmanlar, kalitesiz malzemenin yanında denetimsizliğin de faciaların başlıca sebebi olduğuna dikkat çekiyor. Mevcut denetleme sisteminin suistimale açık olduğunu belirterek, Yapı Denetim Yasası'nın acilen revize edilmesini istiyor: "Denetim kuruluşlarıyla, onu seçen müteahhit arasındaki bağ ortadan kaldırılmalı. Kullanım izni almadan tapuda işlem engellenmeli."

Van'da meydana gelen iki büyük yıkıcı deprem, yapılarda kalitesiz malzeme kullanmanın yanında denetimsizliğin de hangi boyutlarda olduğunu ortaya koydu. Depremin şiddetli yaşandığı Erciş ilçesinde geriye kalan görüntüler, ilçedeki yapı denetimlerinin göz ardı edildiğini bir kez daha gözler önüne sermişti. Çınarlı Caddesi'ndeki enkaz ve bitişiğindeki binalara bakıldığında 5 katlı iki apartmanın kolonlarının ortak olduğu ortaya çıkmıştı. Cadde üzerindeki binalardan biri 8 yıl önce yapılmış. İskeleti bitirilen ikinci yapı ise öncekine bitişik inşa edilmiş. Sonradan yapılan binaya yeni kolon dikmek yerine yandaki apartmanın kolonundan yararlanılmış. Denetim meselesi uzmanlar tarafından iki ana eksende tartışıldı. Birincisi 81 ile yaygınlaştırılan yapı denetim zorunluluğu, ikincisi ise yapı denetim şirketlerinin yeterliliği ve müteahhitlere bağlı çalışması. Uzmanlar, belediyelerin ruhsat sürecindeki denetiminde, ruhsattan sonra projeye uygunluk için yapı denetim şirketleri tarafından yapılan incelemelerde ve kullanılan malzemelere ilişkin kurallara uygun davranışlarda büyük sıkıntılar olduğunda birleşiyor. Suistimale açık olduğu belirtilen Yapı Denetim Yasası'nın da revize edilmesini istiyor. Uzmanlara göre, denetim işi büyük proje bürolarına verilmeli. Çünkü büroların çizdiği projenin denetiminden de sorumlu tutulması halinde istenen denetim kalitesi sağlanabilir.

Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Genel Sekreteri Hüseyin Kaya, özellikle yapı denetim kuruluşlarıyla onu seçen müteahhit arasındaki bağın kaldırılması gerektiğini söylüyor. Yapı Denetim Kuruluşları Birliği İstanbul Şube Başkanı Tekin Saraçoğlu, yapı denetim şirketlerinin suistimaline karşı teminat alınması önerisinde bulunuyor. Türkiye Hazır Beton Birliği Genel Sekreteri Ferruh Karakule ise sertifikalı işçi uygulamasına geçilmesi önerisini dile getiriyor. Eski Deprem Konseyi Üyesi CHP İstanbul Milletvekili Prof. Dr. Haluk Eyidoğan da yapı denetim şirketinin müteahhidin seçmesinin yanlışlığına işaret ediyor.

Bağımsız denetim

sistemine geçilmeli

Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Genel Sekreteri Hüseyin Kaya: Yapı Denetim Kuruluşları'nın etkin denetim yapabilmeleri için bağımsız denetim şart. Denetimin bağımsızlığı, serbest piyasa şartları ile haksız rekabet ortamını ortadan kaldırarak beraberinde birçok problemi çözecek. Asıl hedef olan kamu adına bağımsız yapı denetim sistemini getirecek. Bu denetimi yapabilmenin yolu da elektronik görevlendirmeden geçmekte.

Denetim şirketini müteahhit Seçmemeli

Yapı Denetim Kuruluşları Birliği İstanbul Şube Başkanı Tekin Saraçoğlu: Müteahhit istediği yapı denetim şirketini seçiyor. Doğal olarak adam da bazı aksaklıklara göz yummanızı ister. Yatırımcı binayı yapmak istediği zaman ruhsatını alırken bir kamu kuruluşu tayin eder ve mevcut denetim şirketi ile müteahhit birbirine muhatap olmaz. Yapı denetim şirketi kurulurken teminat versin. Hatası olursa teminatı yakılsın.

İnşaat ruhsatını denetim heyeti vermeli

Türkiye Hazır Beton Birliği Genel Sekreteri Ferruh Karakule: Yapıların büyük bir kısmı denetlenmiyor. Birçok ilçe belediyesi on binlerce yapıya ruhsat veriyor. O belediyede birkaç mühendis var. Birçoğu da ehil değil. Ruhsat verilmesi işini sadece belediyeye bırakılmamalı. Bir heyet tarafından verilmesi gerekir.

yapı denetim yasası Suistimale açık

Eski Deprem Konseyi Başkanı ve CHP Milletvekili Prof. Dr. Haluk Eyidoğan: Plansız ve denetimsiz yapılaşma cinayete dönüşüyor. Yapılan işlerde suistimale açık bir yapı denetim yasası var. Bir kere ceza vererek yapı denetim şirketlerini kapatmakla sorun çözülmüyor. Bunun acilen iyileştirilmesi gerekiyor.

Depremlerde 2 milyon ev yıkıldı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında bir rapor hazırladı. Bakanlığın hazırladığı rapora göre, ülke zenginliğinin yüzde 90'ı ciddi deprem riski altında. Türkiye'de 15 bin km uzunluğunda hareketli fay hattı bulunuyor. 1903 yılından bu yana yaşanan 130 depremde 110 bin kişi öldü ve yaklaşık 2 milyon ev yıkıldı. 1939'daki Erzincan depreminde 60 saniye içinde 33 bin kişi hayatını kaybetti. 1999 Gölcük ve Düzce depremlerinde ise milli gelirin yüzde 15'i birkaç dakika içinde kayboldu. Muhtemel bir İstanbul depreminde ise 20-50 bin kişinin hayatını kaybedeceği, 20-50 bin adet arası binanın ağır hasar göreceği, 100 milyar dolar fiziksel hasar meydana geleceği, yaklaşık 2 milyon kişinin evsiz kalacağı tahmin ediliyor.

UZMANLARIN ÖNERİLERİ

1- Pilot il uygulama sürecinde tespit edilen olumsuzlukları giderecek şekilde hazırlanacak yeni bir Yapı Denetim Kanunu ivedilikle TBMM gündemine taşınmalı.

1 | 2 | Sonraki sayfa »

Zaman